lunes, 11 de septiembre de 2017

liberticidio (a little bit)


Unha parte da fama que ten obtido Rawls débese ás posibilidades que ofrece a súa teoría do veo da ignorancia. Mediante ela é posible xustificar políticas redistributivas. Nunha espléndida palestra retrúcalle Zizek ao argumento rawlsiano que a lóxica da envexa e o resentimento impide a aplicación práctica do veo. Mais iso pode ser certo no caso da caridade ou os donativos nominativos, non ten por que selo no caso dos impostos. Quero chamar primeiro a atención que o resentimento é un sentimento moral que depende do instrumento empregado: cando o suxeito caritativo dá é o receptor da caridade o que pode sentirse resentido; cando o suxeito impoñible é gravado pode sentir tamén resentimento. No primeiro caso os destinatarios do resentimento son os doantes, no segundo adoita ser o Estado ou os receptores de axuda (inmigrantes, parasitos sociais, etc).
Cando os impostos están ben deseñados, non gravando desproporcionadamente, explicándoselle aos suxeitos o destino dos cartos, habendo unha accountability, non ten por que darse resentimento na parte gravada. Ademais, se o Estado o que fai con eses cartos é dotar de universalidade no acceso á sanidade e á educación (por poñer dous exemplos clásicos) esa dotación non se percibe como caridade, senón como a garantía dun dereito, unha forma de recoñecer o carácter de persoas nacidas iguais aos usufructuarios deses servizos. Esta forma de integración non ten só beneficios económicos e sociais senón que recoñece á persoa en tanto que tal, con nome e apelidos, como titular de dereitos. Así, formar parte dun colectivo significa que es merecente de atención e coidado.
Resulta máis difícil xustificar a redistribución en base ao reparto a colectivos concretos e para fins específicas, como a comida ou a vivenda. É o que sucede coa vivenda, o alimento ou as axudas a colectivos marxinados: son rendas que acaban sendo percibidas por colectivos estigmatizados e marxinados como as nais solteiras, os inmigrantes, os xitanos ou os drogadictos. Resulta doado nestas circunstancias que os suxeitos gravados acaben resentidos: o seu traballo sirve para que vagos, xitanos e musulmáns vivan á súa costa. Non sei ata que punto a idea dunha renda básica podería escapar a esta lóxica da envexa e o resentimento. É posible que este tipo de cousas dependese moito do seu tratamento mediático. Os impostos teñen a vantaxe de ser un mecanismo.
Os impostos sobre a renda son máis dificilmente defendibles para os políticos que os indirectos, sobre o consumo, malia ser máis xustos.

 A posibilidade de aplicar con éxito a idea do veo da ignorancia está no deseño dos mecanismos que busquen aplicala. O resentimento e a envexa non están inevitablemente asociadas á redistribución da renda. A caridade tamén pode funcionar mais, do mesmo xeito, precisa de ferramentas e institucións despersonalizadoras. Que quen recibe a caridade poida sentir que a axuda non implica a súa condición inferior senón, pola contra, que é digno de axuda pola súa condición de persoa.  

domingo, 10 de septiembre de 2017

rematando


Quería aclarar cousiñas da última entrada do blog e ir anunciando a retirada ate outra. Pensamos volver.

Aclarar:
  1. Elaborei a última entrada un pouco improvisadamente, sen repasar nen reflexionar, de aí o difícil de entender algunhas das notas.
  2. Cando falaba de “blues (os cartos diñeiro independencia e liberdade)” tiña en mente unha actuación de Howlin' Wolf que me impresionou. Falaba de que cando non tiñas cartos tiña-lo blues. O blues é quedar sen un peso. Nese momento es merda. 
  3. Cando falo de “jazz (abstracción jazz)” penso por unha banda en Coltrane e pola outra na contraposición do jazz respecto do blues. O blues xorde dunha dor concreta á que pon son e nome. Quéixase da dor. O Jazz é infinitamente aberto, abstraéndose de calquera concreción, ou cando menos penso que esa é a súa tendencia. Penso o mesmo respecto do techno, por iso puxen “electrónica (o caso da abstracción house)”. En fin, cousas miñas.
  4. Son consciente de que mesturo cousas e de que os elementos que aparecen na clasificación nalgúns casos son bastante cuestionables en tanto que “anglosaxóns” ou “non anglosaxóns”. WTF. 
  5. Son tamén cuestionables as conclusións ás que chego, sendo incluso un tanto groseiras. Seino. 
  6. Mañá ou pasado intentarei escribir algo sobre imposición, Rawls, indiferenza e Žižek. Ultimamente estou súper a favor dos impostos e das transferencias de renda. Había outra cousa da que quería escribir mais esqueceume. 
  7. É bastante posible que este caderno volva ao barbeito ata mellor ocasión. Remata o verán. 

martes, 5 de septiembre de 2017

The Last Kingdom (especial)



Lévolle dando voltas á visión anglosaxoa que teño das cousas, da unfluencia da súa cultura en min na última década, de se ter cartos libera e realiza. e como agora está de moda a acumulación de datos aí vai unha, o mellor estruturada que puiden, iso si.


A VISIÓN ANGLOSAXOA QUE TEÑO DAS COUSAS.

cultura audiovisual:
  • series de TV. GoT, twin peaks, the wire, true detective, the leftovers, atlanta, the night of, mad men, braking bad, mr robot
  • cinema: stars wars, el señor de los anillos, iñarritu, tarantino, gravity, the children of men, dunkirk, os heroes.
  • música: metal, rock, blues (os cartos diñeiro independencia e liberdade), jazz (abstracción jazz), pop, punk, garage, trap, hip hop, electronica (o caso da abstracción house)


o caso da literatura (científica, filosófica e da outra)
  • Ensaio e filosofía: principalmente literatura económica ou relacionada coa economía: Rawls, Sen, Buchanan, Rorty, Kahneman, Tversky, Friedman, Simon, Laibson, Bowles, North, Nelson, Winter, etc. Toda a literatura económica estadounidense, enchida de economistas xudeus. Non moita máis ciencia.
  • Literatura ficción: ultimamente tb anglosaxoa, a ladroa de libres, a luz que…, Robinson Crusoe,
  • O idioma: lectura de artigos científicos, series tv e filmes en v.o.,


os media: internet. BBC4; youtube, conferencias e canles de novas. O que sucede no reino unido e nos EUA. Twitter, a cultura hacker, medios en inglés que informan sobre o resto do mundo como russia today, al-jazeera,

Pola contra,


INFLUENCIA NON ANGLOSAXOA (indo a menos):

cultura audiovisual:
  • música: clásica europea; algunha electronica non anglosaxoa; flok europeu e sons africanos; musica local estilo trilitrate; monqup; ruidismo; rollo a islandesa.
  • series TV: Broen.
  • Pelis: europeas... españolas (Almodóvar), francesas (os vellos) e de europa do leste principalmente. Xermanas: Heneke, cinema nórdico, von Trier, cinema do mundo, irán, xapón, chinés, algún do sur asiático. Lisandro Alonso. Os galegos (Lois Patiño e Óliver Laxe).


Literatura.
  • Ensaio / política / Zizek. Foucault, Derrida, Deleuze, Nietzsche, Hegel, Vatimo, Rendueles, Fernández Albertos, Hirschmann, Piketty, Duflo, Varoufakis, Dopico, Arias Moreira, Grela, o ine, o ige, Melchor Fernández, Antón Costas, Sloterdijk. Negri.
  • Ficción. Poesía galega. (Do Cebreiro, Pato, Portela)

Media: 

xornais españois e praza.com, xente de twitter que son de aquí, facebook local, o faro nas cafeterías,

o non anglosaxón cólaseme a traveso da proximidade, de conexións locais, moi galegas e españolas. Europa apenas me existe. E tenme vido moito a menos, sobre todo no ámbito do pensamento.

Factores: 
  • a tese, que involucrou verme envolto en literatura predominantemente anglosaxoa.
  • Os media: que tornan cara ao anglosaxón… polarización entre o local e o anglosaxón.


Mudanzas sentidas:
  • O diñeiro, o individuo liberado polo carto, o mercado. 
  • Fantasías egoístas, conseguir os medios para liberarse das tiranías da pobreza. 
  • Realizarse e triunfar.  

sábado, 12 de agosto de 2017

unha de imagination politik


é curioso o papel que xoga a imaxinación na definición do posible. A imaxinación fai uso de materiais de construción simbólicos cos que debuxar camiños e roteiros. A TV, os mass media, as rr.ss., a música, o cinema, a literatura, os memes, a fotografía, e toda a mestizaxe que se vos ocorra constrúe iso que se deu en chamar imaxinario social. Os procesos políticos e económicos non escapan ao poder da imaxinación, véndose suxeitos a ela. Un proceso político e económico importante das últimas décadas é o da globalización; outro o da formación de espazos plurinacionais.
Non podo aseguralo máis semella que a UE é imaxinada como unha suma de Estados e nada máis. A soberanía reside nos Estados e son estes os que a ceden, a negocian, ou a reclaman de volta. Someterse á xurisdición comunitaria ou non é decisión deses Estados. Artellar políticas económicas, regulacións intelixentes e coordinadas, é difícil cando distintos poderes están en tensión. O problema da coordinación entre actores, a posibilidade da existencia de free riders, (grupos que sacan proveito do esforzo alleo ou que endosan a outros o lixo propio) medra cando a soberanía é distraída.
Portugal ten sido exemplo de políticas forestais nefastas. O grande problema ecolóxico que teñen provocado fixo espertar a conciencia dos portugueses que decidiron prohibir a plantación de eucaliptos. Informan os media estes días que a principal multinacional papeleira que opera en Portugal pensa vir estrebillar á Galiza, enredar con nós. Tamén nos media lin hai pouco que hai científicos que estiman que en oitenta anos haberá un Sahara por baixo da liña que vai de Alicante a Lisboa. 
A imaxinación actúa tamén como a capacidade de construír camiños que non existen mais que son posibles e que, dadas as circunstancias, podemos representarnos incluso como necesarios.

jueves, 3 de agosto de 2017

A figura do heroe en Dunkirk (2017)




Antes de ir ver Dunkirk vin as dúas anteriores pelis do Christopher Nolan que forman parte da mesma triloxía: Inception e Interstellar. Véndoas é posible atopar un fío non evidente. Nas dúas os mundos son catástrofes familiares: heroes que se ven impedidos de estar cos seus por forzas titánicas que os superan. Semella que existe unha ontoloxía da separación que constitúe as películas. Os heroes intentan construír pasarelas de comunicación e regreso a eses mundos familiares. Esta ontoloxía empata coa do heroe clásico, dende Ulises ate John McClane. (Desenvolve esta idea moi ben José Manuel Guerol). Os masculinos heroes non só están afastados das súas familias senón que no seu intento de volver a elas non dubidan en romper tódalas leis (no caso de Interstellar semella que incluso as leis da Física).
En Dunkirk este relato estoupa e desintégrase. Nolan convídanos a camiñar por unha praia na que a area voa e as augas axítanse. Rompendo co uliséico relato aquí os que viven á marxe da lei (aqueles que non gardan a orde militar) non son heroes senón desesperadas formiguiñas que buscan ser rescatadas. Non son heroes tampouco, senón attrezzo, aqueles compañeiros que manteñen a disciplina militar. Sono si, os que buscan rescatar a eses homes na praia, perdidos fillos á deriva, ulises miserables e impotentes, todo instinto de supervivencia. 
Os axentes do rescate non son heroes no sentido clásico: son persoas de orde e razonables en busca de rescatar aos fillos perdidos nas batallas para os mundos familiares de coidados, café con leite pola mañá, e lectura de xornal. Nada máis afastado de John Mcclane.

viernes, 28 de julio de 2017

"El bar" (2017)


Hoxe vin "El bar", de Álex de la Iglesia. A peli ten momentos moi bos e ten mensaxe. Os momentos bos son os de humor negro español, moi descarnado. Tamén é certo que hai partes nas que esa españolidade resúltame excesiva (mui español i mucho español).
A mensaxe vai sobre a conduta das persoas e o contexto, as emocións e o que levamos dentro. O argumento da peli é que o medo ten un efecto nudista, espíndonos, facendo que amosemos os dentes. Cando os ollos non collen nas súas cuncas pasan cosas, que diría don Mariano.

jueves, 20 de julio de 2017

as cousas de ser sufrido


unha amiga defendía o outro día a necesidade de pousa-la mirada sobre as formas propias de espiritualidade. Referíase ao cristianismo en Europa. Falaba de recuperar e conservar. 
A miña posición cando a miña amiga se pon así é profundamente reaccionaria. Con moita frecuencia os seus argumentos incomódanme, síntome distante da súa forma de ver e sentir. Como consecuencia acabei preso dunha liorta que non quería: discutindo sobre a espiritualidade de Occidente por culpa dun comentario meu sobre canta xente hai hoxe facendo ioga. 
Como esta clase de situacións son frecuentes teño dado en adoptar estratexias de contención e aplacamento: Defina vostede espiritualidade. Existe realmente unha espiritualidade occidental? De que xeito está esa espiritualidade relacionada co cristianismo? Cal é a espiritualidade dominante hoxe en Occidente? É Latinoamérica Occidente? Por que conservar e recuperar? Que hai de malo nas novas formas de espiritualidade? Que medidas prácticas e concretas propón vostede para conservar?
O malo é que non sempre teño forzas para parapetarme deste xeito e non é rara a vez na que acabamos berrando. Tamén é certo que a miña rival é moi destra e quere guerra. 

martes, 18 de julio de 2017

e máis cortinas


teño un amigo. Figúraseme unha atractiva traxedia disfrazada de terciopelo. Non fago moito caso dos meus pareceres, adoitan estar alentados polos meus demos, mais se cadra debería.

lunes, 17 de julio de 2017

comenta Deaton


Angus Deaton é un tío que me cae ben. Xa sei que moita da dereita española está encantanda con él mais considero que é un tío honesto e intelixente. Precisamente por iso intentarei meterlle brasa.
Comenta Deaton que tradicionalmente se ten defendido a intervención do Estado na economía de mercado debido á súa capacidade redistributiva: o mercado sería un mecanismo cego que distribúe sen reparar; o Estado quitaría aos ricos para, fundamentalmente, o mantemento de institucións que permiten a igualdade (escolas, hospitais e unha rede de seguridade social que protexe de determinados riscos).
Tradicionalmente os defensores do mercado en contra do Estado argumentan que tal intervención pode xenerar ineficiencias dado que distorsiona os incentivos dos emprendedores, diminúe a capacidade de aforro e investimento dos capitalistas e está suxeita á corrupción política.
Comenta Deaton que esta non é unha verdade universal establecida. Que moitas veces os Estados son maquinarias de distribución cara arriba: quitándolle aos pobres para darlle aos ricos. Pon o exemplo de países africanos onde isto sucede, estando o Estado capturado por as familias máis ricas e sendo utilizado para o beneficio dos menos. Pon tamén o exemplo do sistema sanitario dos E.U.A., onde os lobbies da farma industria tornan a auga pública a eido propio. Así, conclúe, existirían situacións nas que menos Estado beneficiaría aos pobres.
Mais podemos retrucarlle a Deaton en primeiro lugar con Piketty: non é só que o mercado sexa un mecanismo cego, senón que é tal cunha tendencia, a da acumulación do capital en cada vez menos mans. É dicir, o capitalismo tende á desigualdade. En segundo lugar, e revirando o seu argumento, existen circunstancias nas que máis mercado pode perxudicar aos ricos: como sucedería de eliminarse os monopolios sobre as ideas como os que substentan a Apple Inc. ou a Windows. Por último, non entramos nas evidentes circunstancias nas que o mercado por si mesmo, sendo mecanismo cego, perxudícanos a todos, queramos aceptalo ou non, como é o caso dos efectos da polución ambiental sobre a calidade de vida.

domingo, 16 de julio de 2017

en suspensión

Abrimos de novo este caderno. Despois dun ano tremendamente intenso no laboral e no profesional temos dous meses de descanso nos que anotaremos cousiñas por aquí. Di Kevin Durant que o trunfo dunha temporada depende de xeito crucial de como empregas o tempo de descanso. Nesas estamos.